Files
LOFM/statistica.py
T

639 lines
17 KiB
Python

import marimo
__generated_with = "0.25.0"
app = marimo.App()
@app.cell
def _():
import marimo as mo
return (mo,)
@app.cell(hide_code=True)
def _(mo):
mo.md(r"""
# Import librerie
""")
return
@app.cell
def _():
# Heavy lifting
import numpy as np
import pandas as pd
from scipy import stats
# Mostrare i dati
import matplotlib.pyplot as plt
import seaborn as sns
# Calcolo simbolico
import sympy as sp
return np, pd, plt, sns, sp, stats
@app.cell(hide_code=True)
def _(mo):
mo.md(r"""
# Compatibilità
""")
return
@app.cell(hide_code=True)
def _(mo):
mo.md(r"""
**compat( x1, x2, u1, u2 )**
*input:*
- x1, x2: quantità
- u1, u2: incertezze associate
*output:*
- k: fattore di compatibilità (scarto normalizzato)
- diff: differenza x1 - x2
""")
return
@app.cell
def _(np):
def compat(x1, x2, u1, u2):
diff = x1 - x2
k = np.abs(diff) / np.sqrt(u1**2 + u2**2)
return k, diff
return
@app.cell(hide_code=True)
def _(mo):
mo.md(r"""
# Classe Data
*attributi:*
- campione: dati grezzi
- analisi_stat:
- valori medi
- incertezze strumentali, statistiche e complessive
- lunghezza campione
- outlier
- residui con incertezza
- param_reg:
- A, B
- uA, uB, covAB
- chi², P
""")
return
@app.class_definition
class Data:
def __init__(self,
campione,
analisi_stat=None, param_reg=None):
self.campione = campione
self.analisi_stat = analisi_stat
self.param_reg = param_reg
@app.cell(hide_code=True)
def _(mo):
mo.md(r"""
## Analisi con criterio di Chauvenet
""")
return
@app.cell(hide_code=True)
def _(mo):
mo.md(r"""
**data.stat_chauv( prefissi, err_strumentale )**
*input:*
- prefix: nome/lista di nomi delle variabili da analizzare
- err_strumentale: incertezza/lista di incertezze da risoluzione strumentale
*output data.analisi_stat:*
- \<prefix>: media del campione
- u\<prefix>_strum: incertezza da risoluzione strumentale
- u\<prefix>_stat: incertezza statistica (s/sqrt(N))
- u\<prefix>: incertezza complessiva
- n\<prexix>: lunghezza del campione
- out\<prefix>: lista outlier
""")
return
@app.cell
def _(np, pd, stats):
def p_t_student(valori, err_strumentale):
n = len(valori)
GdL = n - 1
media = valori.mean()
s = np.sqrt(valori.std(ddof=1)**2 + err_strumentale**2)
return 2 * (1 - stats.t.cdf(np.abs(valori - media) / s, df=GdL))
def trova_outlier(valori, err_strumentale):
n = len(valori)
soglia = 1 / (2 * n)
p = p_t_student(valori, err_strumentale)
idx_min = np.argmin(p)
if p[idx_min] < soglia:
return idx_min
return None
def rimuovi_outlier(valori, err_strumentale):
rimossi = []
campione = valori.copy()
while len(campione) > 2:
idx = trova_outlier(campione, err_strumentale)
if idx is None:
break
rimossi.append(campione[idx])
campione = np.delete(campione, idx)
return campione, rimossi
def stat_chauv(self, prefissi, err_strumentale):
campione_df = self.campione # riferimento al DataFrame originale (non sovrascritto)
if isinstance(prefissi, str):
prefissi = [prefissi]
if isinstance(err_strumentale, (int, float)):
err_strumentale = [err_strumentale] * len(prefissi)
# Pre-crea il DataFrame con indice corretto e colonne object per le liste
self.analisi_stat = pd.DataFrame(index=campione_df.index)
for prefix in prefissi:
self.analisi_stat[f"out{prefix}"] = pd.Series(dtype=object,
index=campione_df.index)
for prefix, err_strum in zip(prefissi, err_strumentale):
cols = [col for col in campione_df.columns if col.startswith(prefix)]
for i, row in campione_df.iterrows():
valori = row[cols].dropna().values.astype(float)
valori_puliti, rimossi = rimuovi_outlier(valori, err_strum)
n = len(valori_puliti)
s = valori_puliti.std(ddof=1) / np.sqrt(n)
u = np.sqrt(s**2 + err_strum**2)
self.analisi_stat.at[i, prefix] = valori_puliti.mean()
self.analisi_stat.at[i, f"u{prefix}_strum"] = err_strum
self.analisi_stat.at[i, f"u{prefix}_stat"] = s
self.analisi_stat.at[i, f"u{prefix}"] = u
self.analisi_stat.at[i, f"n{prefix}"] = n
self.analisi_stat.at[i, f"out{prefix}"] = rimossi
return self
Data.stat_chauv = stat_chauv
return
@app.cell(hide_code=True)
def _(mo):
mo.md(r"""
## Calcolo variabile
Calcola una nuova variabile a partire dai valori medi e propagando le incertezze in data.analisi_stat
**calc_var( funz, nome_risultato )**
*input:*
- funz: funzione simbolica della variabile da calcolare
- nome_risultato: stringa con nome della variabile da calcolare
*output data.analisi_stat:*
- \<nome_risultato>: valore della variabile in ogni punto sperimentale
- u\<nome_risultato>: incertezza
- %u\<nome_risultato>_\<var>: contributo percentuale di ogni incertezza propagata
""")
return
@app.cell
def _(np, sp):
def calc_var(self, funz, nome_risultato):
# Estrazione e ordinamento variabili simboliche
vars_list = sorted(list(funz.free_symbols), key=lambda s: s.name)
# Creazione incertezze e contributi simbolici
u = {var: sp.Symbol(f'u{var.name}', positive=True) for var in vars_list}
contr = [sp.diff(funz, var)*u[var] for var in vars_list]
# Calcolo simbolico incertezza propagata
u_prop = 0
for contributo in contr:
u_prop += contributo**2
u_prop = sp.sqrt(u_prop)
# Creazione lista incertezze simboliche
u_list = [u[var] for var in vars_list]
# Funzioni numeriche
funz_fn = sp.lambdify(vars_list, funz, 'numpy')
u_prop_fn = sp.lambdify((vars_list, u_list), u_prop, 'numpy')
contr_fn = sp.lambdify((vars_list, u_list), contr, 'numpy')
# Estrazione dati da analisi_stat
vars_num = [self.analisi_stat[var.name].values.astype(float) for var in vars_list]
u_num = [self.analisi_stat[f'u{var.name}'].values.astype(float) for var in vars_list]
# Calcolo numerico risultati
risultato_val = funz_fn(*vars_num)
risultato_u = u_prop_fn(vars_num, u_num)
risultato_contr = (np.array(contr_fn(vars_num, u_num)) / risultato_u)**2 * 100
# Aggiunta risultati ad analisi_stat
self.analisi_stat[nome_risultato] = risultato_val
self.analisi_stat[f"u{nome_risultato}"] = risultato_u
for i, var in enumerate(vars_list):
self.analisi_stat[f"%u{nome_risultato}_{var.name}"] = risultato_contr[i]
return self
# Aggiunta a classe Data
Data.calc_var = calc_var
return
@app.cell(hide_code=True)
def _(mo):
mo.md(r"""
## Regressione lineare
y = Ax + By
""")
return
@app.cell(hide_code=True)
def _(mo):
mo.md(r"""
**data.reg_lin( stampa_param=True, plot_regressione=True, calc_residui=True,**
&emsp;&emsp;&emsp;&emsp;&emsp;&emsp;&nbsp;**x_label="\", y_label="\", r_label="\",**
&emsp;&emsp;&emsp;&emsp;&emsp;&emsp;&nbsp;**titolo_reg="\", titolo_residui="\",**
&emsp;&emsp;&emsp;&emsp;&emsp;&emsp;&nbsp;**cd_A=4, cd_B=4, scala_barre=1 )**
*input data.analisi_stat:*
- x, y: campioni x e y
- ux, uy: relative incertezze
*input:*
- stampa_param: opzione stampa parametri regressione
- plot_regressione: opzione plot regressione lineare
- residui: opzione calcolo e plot residui
- x_label, y_label, r_label: etichette assi plot regressione e residui
- titolo_reg, titolo_residui: titolo plot regressione e residui
- cd_A, cd_B: cifre decimali visualizzazione parametri
- scala barre: scala ingrandimento barre di errore nella regressione
*output param_reg:*
- A, B: parametri regressione
- uA, uB, covAB: relative incertezze e covarianze
- chi², P: chi quadro e relativa probabilità
*output analisi_stat:*
- r, ur: residui e relativa incertezza
""")
return
@app.cell(hide_code=True)
def _(mo):
mo.md(r"""
### Residui
""")
return
@app.cell
def _(plt, sns):
# Plot residui
def plot_residui(x, r,
ux, ur,
x_label, r_label, titolo):
fig, ax = plt.subplots(figsize=(8, 5))
# Residui con barre d'errore
ax.errorbar(
x, r,
xerr=ux, yerr=ur,
fmt='o', color=sns.color_palette()[0],
ecolor='gray', elinewidth=1, capsize=3,
markersize=5, label="Residui"
)
# Linea dello zero
ax.axhline(0, color='red', linestyle='--', linewidth=1)
# Estetica
sns.despine(ax=ax)
ax.set_xlabel(x_label)
ax.set_ylabel(r_label)
ax.set_title(titolo)
ax.legend()
ax.grid(True, linestyle=':', linewidth=0.5, alpha=0.7)
plt.tight_layout()
plt.show()
return (plot_residui,)
@app.cell
def _(sp):
# Calcolo residui
def residui(analisi_stat,
A_num, B_num,
uA_num, uB_num, covAB_num):
# Variabili simboliche
A, B, x, y = sp.symbols('A B x y', real=True)
uA, uB, ux, uy = sp.symbols('uA uB ux uy', positive=True)
covAB = sp.symbols('covAB', real=True)
# Residuo: r = y - (Ax + B)
r = y - (A*x + B)
# Propagazione errore (con covarianza A,B)
dr_dA = sp.diff(r, A)
dr_dB = sp.diff(r, B)
dr_dx = sp.diff(r, x)
dr_dy = sp.diff(r, y)
u_r = sp.sqrt(
(dr_dA * uA)**2 +
(dr_dB * uB)**2 +
(dr_dx * ux)**2 +
(dr_dy * uy)**2 +
2 * dr_dA * dr_dB * covAB
)
# Funzioni numeriche
r_fn = sp.lambdify((x , y , A , B ), r, 'numpy')
u_r_fn = sp.lambdify(
(x , y , ux , uy , A , B , uA , uB , covAB ),
u_r , 'numpy'
)
# Calcolo numerico
analisi_stat["r"] = r_fn(
analisi_stat["x"],
analisi_stat["y"],
A_num,
B_num
)
analisi_stat["ur"] = u_r_fn(
analisi_stat["x"], analisi_stat["y"],
analisi_stat["ux"], analisi_stat["uy"],
A_num, B_num,
uA_num, uB_num, covAB_num
)
return analisi_stat
return (residui,)
@app.cell(hide_code=True)
def _(mo):
mo.md(r"""
### Regressione
""")
return
@app.cell
def _(np, plt, sns):
# Plot regressione
def plot_reg(x, y, ux, uy,
A, B, uA, uB, P,
x_label, y_label, titolo,
cd_A=4, cd_B=4, scala_barre=1):
fig, ax = plt.subplots(figsize=(8, 5))
x_fit = np.linspace(x.min(), x.max(), 300)
y_fit = A * x_fit + B
ax.errorbar(
x, y,
xerr = scala_barre * ux,
yerr = scala_barre * uy,
fmt='o', color=sns.color_palette()[0],
ecolor='gray', elinewidth=1, capsize=3,
markersize=5, label=f"Dati (barre errore x{scala_barre})"
)
ax.plot(
x_fit, y_fit,
color='red', linewidth=1.5,
label = f"$A={A:.{cd_A}f}\\pm{uA:.{cd_A}f}$\n"
f"$B={B:.{cd_B}f}\\pm{uB:.{cd_B}f}$\n"
f"$P(\\chi^2, \\infty)={P:.4f}$\n"
)
sns.despine(ax=ax)
ax.set_xlabel(x_label)
ax.set_ylabel(y_label)
ax.set_title(titolo)
ax.legend(fontsize=9)
ax.grid(True, linestyle=':', linewidth=0.5, alpha=0.7)
plt.tight_layout()
plt.show()
return (plot_reg,)
@app.cell
def _(np, pd, plot_reg, plot_residui, residui, stats):
# Funzioni regressione
def uy_equiv(x, y, ux, uy):
# Stima iniziale di A con sola uy
sy2 = uy**2
Sw = np.sum(1 / sy2)
Sx = np.sum(x / sy2)
Sxx = np.sum(x**2 / sy2)
Sy = np.sum(y / sy2)
Sxy = np.sum(x * y / sy2)
delta = Sxx * Sw - Sx**2
A_est = (Sxy * Sw - Sx * Sy) / delta
# Propagazione
u_eq = np.sqrt(uy**2 + A_est**2 * ux**2)
return u_eq
def reg_lin(self,
stampa_param=True, plot_regressione=True, calc_residui=True,
x_label="", y_label="", r_label="",
titolo_reg="", titolo_residui="",
cd_A=4, cd_B=4, scala_barre=1):
x = np.asarray(self.analisi_stat["x"], dtype=float)
y = np.asarray(self.analisi_stat["y"], dtype=float)
ux = np.asarray(self.analisi_stat["ux"], dtype=float)
uy = np.asarray(self.analisi_stat["uy"], dtype=float)
# Propagazione errore x → y
uy_eq = uy_equiv(x, y, ux, uy)
# Somme pesate
w = 1.0 / uy_eq**2
Sw = np.sum(w)
Sx = np.sum(w * x)
Sxx = np.sum(w * x**2)
Sy = np.sum(w * y)
Sxy = np.sum(w * x * y)
delta = Sxx * Sw - Sx**2
# Parametri
A = (Sxy * Sw - Sx * Sy) / delta
B = (Sxx * Sy - Sxy * Sx) / delta
uA = np.sqrt(Sw / delta)
uB = np.sqrt(Sxx / delta)
covAB = -Sx / delta
# Chi quadro
x2 = np.sum((y - A * x - B)**2 / uy_eq**2)
dof = len(x) - 2
P = stats.chi2.sf(x2, dof)
# Raccolta parametri
self.param_reg = pd.DataFrame()
# Vecchi modo di caricare i parametri
# self.param_reg["A"] = A
# self.param_reg["B"] = B
# self.param_reg["uA"] = uA
# self.param_reg["uB"] = uB
# self.param_reg["covAB"] = covAB
# self.param_reg["x2"] = x2
# self.param_reg["P"] = P
self.param_reg = pd.Series({
"A": A,
"B": B,
"uA": uA,
"uB": uB,
"covAB": covAB,
"x2": x2,
"P": P
})
# Stampa
if stampa_param == True:
print("Ax + B : ")
print(f"A = {A:.{cd_A}f} ± {uA:.{cd_A}f}")
print(f"B = {B:.{cd_B}f} ± {uB:.{cd_B}f}")
print(f"covAB = {covAB:.6f}")
print(f"chi² = {x2:.2f}")
print(f"P(chi², ∞) = {P:.2f}")
# Plot
if plot_regressione == True:
plot_reg(x, y, ux, uy,
A, B, uA, uB, P,
x_label, y_label, titolo_reg,
cd_A, cd_B, scala_barre)
# Residui
if calc_residui == True:
self.analisi_stat = residui(self.analisi_stat, A, B, uA, uB, covAB)
plot_residui(x, self.analisi_stat["r"],
ux, self.analisi_stat["ur"],
x_label, r_label, titolo_residui)
return self
# Aggiunta a classe Data
Data.reg_lin = reg_lin
return
@app.cell(hide_code=True)
def _(mo):
mo.md(r"""
# Plot gaussiane
""")
return
@app.cell(hide_code=True)
def _(mo):
mo.md(r"""
**plot_gauss( gaussiane )**
*input gaussiane:*
[ (mi, sigma, colore, label),... ]
- mi: valore medio (misura)
- sigma: deviazione standard (incertezza)
- colore: indice colore nella palette
- label: etichetta per la didascalia
""")
return
@app.cell
def _(np, plt, sns, stats):
def plot_gauss(gaussiane):
# Creazione figura
plt.figure(figsize=(12, 7))
# Creazione asse x
xMin = float('inf')
xMax = float('-inf')
for mu, sigma, _, _ in gaussiane:
minimoLocale = mu - 4 * sigma
massimoLocale = mu + 4 * sigma
if minimoLocale < xMin:
xMin = minimoLocale
if massimoLocale > xMax:
xMax = massimoLocale
x = np.linspace(xMin, xMax, 1000)
# Ciclo gaussiane
for mu, sigma, colore, etichetta in gaussiane:
y = stats.norm.pdf(x, mu, sigma)
plt.plot(x, y, color=sns.color_palette()[colore], linewidth=1, label=etichetta)
puntiLinee = [mu - sigma, mu, mu + sigma]
for px in puntiLinee:
py = stats.norm.pdf(px, mu, sigma)
plt.vlines(x=px,
ymin=0, ymax=py,
colors=sns.color_palette()[colore],
linestyles='dashed', linewidth=1)
# Dettagli estetici finali
plt.ylim(bottom=0)
plt.title('Confronto dati')
plt.xlabel('k')
plt.legend()
# Mostriamo il grafico
plt.show()
return
if __name__ == "__main__":
app.run()